Veel vrouwen ervaren in de overgang dat vermoeidheid niet meer verdwijnt met een goede
nacht slaap of een rustig weekend. Het voelt dieper, constanter en minder afhankelijk van
wat je doet.

Dat is niet vreemd, omdat er in deze fase meerdere regulatiesystemen in het lichaam
veranderen.
Wat er in je lichaam gebeurt
Tijdens de overgang daalt en schommelt de productie van oestrogeen en progesteron. Deze
hormonen beïnvloeden niet alleen de cyclus, maar ook processen die direct verbonden zijn
met energie:

• de regulatie van je stresssysteem (HPA-as en cortisol)
• je slaap-waakritme
• je bloedsuikerbalans
• je herstelcapaciteit na belasting

Wanneer deze systemen minder stabiel worden, kost dat het lichaam meer energie om in
balans te blijven. Dat kan zich uiten in aanhoudende vermoeidheid.

Waarom vermoeidheid vaak zo hardnekkig is
In de praktijk zie ik dat vermoeidheid in deze fase zelden één oorzaak heeft. Het is vaak een
optelsom van factoren.
Veel vrouwen bevinden zich bovendien in een levensfase waarin ze nog volop “aan staan”:
werk, gezin, mantelzorg of mentale belasting.
Die continue belasting vraagt energie, terwijl het herstelvermogen juist afneemt.
Daardoor ontstaat vaak een patroon van:

• doorgaan ondanks vermoeidheid
• onvoldoende diepe rustmomenten
• een lichaam dat niet volledig kan herstellen

Wat er op fysiologisch niveau gebeurt
Bij langdurige belasting raakt het stresssysteem gevoeliger. Dit kan leiden tot:

• verhoogde waakstand in het zenuwstelsel
• minder diepe slaapfasen
• snellere uitputting van energiereserves
• verminderde flexibiliteit in hormonale regulatie, waardoor je lichaam minder

makkelijk kan schakelen tussen activiteit en herstel
Met andere woorden, je lichaam moet harder werken om dezelfde balans te behouden.

Hoe planten het lichaam hierin kunnen ondersteunen
Binnen de fytotherapie wordt niet gewerkt vanuit één vaste oplossing, maar vanuit de vraag:
“welke systemen zijn uit balans en wat heeft het lichaam nodig om beter te kunnen
reguleren?”
Afhankelijk van de oorzaak van de vermoeidheid kunnen planten bijvoorbeeld ondersteunen
bij:

• het verbeteren van stressadaptatie (het vermogen om spanning beter te verwerken)
• het ondersteunen van het zenuwstelsel richting rust en herstel
• het helpen stabiliseren van energiehuishouding
• het ondersteunen van hormonale regulatieprocessen

Sommige planten werken vooral regulerend op het stresssysteem, andere juist meer
kalmerend op het zenuwstelsel of ondersteunend op het herstelvermogen.
Het gaat dus niet om één “middel tegen vermoeidheid”, maar om het ondersteunen van het
geheel.

Wanneer het zinvol is om breder te kijken
Als vermoeidheid langdurig aanhoudt, is het aanpassen van je gedrag – zoals meer
ontspannen of rust nemen – niet altijd voldoende om je energie echt te herstellen.
Dit komt omdat de onderliggende regulatiesystemen — zoals het stresssysteem, de
hormonale balans en het herstelvermogen — uit evenwicht kunnen raken. In dat geval blijft
het lichaam moeite houden om terug te schakelen naar rust en energie, ook als je bewust
bezig bent met ontspanning en slaap.
In zulke situaties kan het helpend zijn om breder te kijken naar wat er in het lichaam
gebeurt.

Fytotherapie kan daarin ondersteunen door deze regulatieprocessen op een natuurlijke
manier te helpen herstellen, zodat het lichaam weer beter in staat is om balans en energie
op te bouwen.

Hoe ik werk
In mijn praktijk begeleid ik vrouwen in deze fase met fytotherapie: een natuurlijke en
klachtgerichte manier om het lichaam te ondersteunen in het herstellen van balans.
We kijken daarbij altijd naar het geheel: hormonen, stresssysteem, leefstijl en
herstelcapaciteit.