Slijmvliezen… niet bepaald iets waar je dagelijks bij stilstaat. Toch spelen ze in je hele
lichaam een veel grotere rol dan je waarschijnlijk denkt.

Zelf vond ik het eerlijk gezegd ook een eyeopener toen ik me hier verder in verdiepte. We
denken bij slijmvliezen al snel aan je neus, ogen of mond, maar ze zitten ook in je keel, je
luchtwegen, je maag en darmen, je blaas en je vagina — overal waar bescherming,
vochtbalans en contact met de buitenwereld een rol spelen.

Juist daarom kunnen veranderingen rond de overgang zich ook op zoveel verschillende
manieren laten zien. Niet alleen als opvliegers of een veranderende cyclus, maar
bijvoorbeeld ook als drogere ogen, een gevoelige maag, darmklachten, vaginale droogheid,
een droge mond of stijvere gewrichten.

En omdat die klachten op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken lijken te hebben,
wordt de link met hormonale veranderingen lang niet altijd gelegd.

Wat vaak gebeurt in deze fase, is dat bestaande zwakke plekken in het lichaam meer op de
voorgrond komen te staan. Klachten die er misschien al wat langer op de achtergrond
waren, worden duidelijker merkbaar of reageren sneller dan je gewend was.

Waarom gebeurt dit juist rond de overgang?
Oestrogeen heeft invloed op veel meer processen in het lichaam dan vaak wordt gedacht.
Het speelt onder andere een belangrijke rol bij het gezond en veerkrachtig houden van
slijmvliezen en andere weefsels.

Wanneer de hoeveelheid oestrogeen in deze fase verandert, kunnen slijmvliezen dunner,
droger en gevoeliger worden. Dat gebeurt niet alleen in de vagina, maar bijvoorbeeld ook in
de mond, de ogen, de luchtwegen en het maag-darmkanaal.

Daardoor kunnen klachten ontstaan zoals droge ogen, sneller geïrriteerde slijmvliezen, een
gevoelige buik of meer gevoeligheid van spieren en gewrichten. Niet iedere vrouw krijgt
dezelfde klachten. Vaak zie je juist dat plekken die al wat gevoeliger waren, tijdens deze fase
sterker gaan reageren.

Waarom klachten vaak samen voorkomen
Wat veel vrouwen verwarrend vinden, is dat klachten op meerdere plekken tegelijk lijken
toe te nemen. Toch is dat vanuit het lichaam gezien vaak logisch.
Veel systemen in het lichaam staan voortdurend met elkaar in verbinding. Wanneer
slijmvliezen gevoeliger worden en het lichaam minder makkelijk compenseert, zie je dat
klachten sneller invloed op elkaar krijgen.

Dat is ook de reden dat darmklachten, vermoeidheid, slaapproblemen, vaginale klachten en
een gevoel van onrust regelmatig samen voorkomen in de periode rond de overgang.

De rol van fytotherapie
Juist bij dit soort bredere veranderingen kan fytotherapie waardevol zijn. Sommige planten
ondersteunen specifiek slijmvliezen en helpen beschermen of verzachten wanneer weefsels
gevoeliger worden. Andere kruiden werken meer op de spijsvertering, stressregulatie of het
herstelvermogen van het lichaam.

Denk bijvoorbeeld aan kruiden die rijk zijn aan slijmstoffen en verzachtend kunnen werken
op maag-, darm- of luchtwegslijmvliezen, of aan planten die ondersteuning bieden bij
hormonale veranderingen en prikkelgevoeligheid. Juist doordat planten verschillende
inhoudsstoffen combineren, kunnen ze op meerdere processen tegelijk invloed hebben.
Welke ondersteuning passend is, hangt daarbij sterk af van het patroon dat iemand laat zien.
Bij de ene vrouw staan darmklachten meer op de voorgrond, bij de andere juist droge
slijmvliezen, gewrichtsklachten of vermoeidheid.

In de praktijk gaat het daarom niet alleen om het behandelen van één losse klacht, maar om
het begrijpen van welke systemen in het lichaam extra ondersteuning nodig hebben in deze
fase.

Tot slot
Veel klachten die rond de overgang ontstaan, lijken op het eerste gezicht los van elkaar te
staan. Maar juist wanneer je begrijpt hoeveel processen in het lichaam afhankelijk zijn van
goed functionerende slijmvliezen en hormonale balans, wordt duidelijker waarom deze fase
zich op zoveel verschillende manieren kan laten zien.
Dat bredere begrip geeft vaak ook meer richting in de zoektocht naar passende
ondersteuning.

Herken je dat je lichaam in deze fase op meerdere plekken anders is gaan reageren? Dan kan
het helpend zijn om breder te kijken naar wat er in je lichaam verandert en welke
ondersteuning daarbij past.